Retrieval Augmented Generation (RAG) is dé manier om generatieve AI-toepassingen te bouwen die gevoed worden met je eigen gegevens. Waar standaard taalmodellen vaak blijven hangen in algemene antwoorden, combineert RAG de kracht van een taalmodel met jouw eigen data, zodat de antwoorden betrouwbaar én contextspecifiek zijn.

Tijdens dit webinar delen we onze eigen ervaringen uit de praktijk. Aan de hand van concrete voorbeelden laten we zien wat werkt en waar de valkuilen liggen, welke aandachtspunten cruciaal zijn bij de ontwikkeling van een RAG-toepassing en hoe je beter kan inschatten wat je van deze technologie mag verwachten.

Of je nu zelf aan de slag wil met RAG of simpelweg beter wil begrijpen hoe deze technologie kan bijdragen aan waardevolle AI-toepassingen: dit webinar geeft je heldere inzichten en direct toepasbare lessen.

De sessie is tweetalig Frans - Nederlands, met Engelstalige slides.

• Slides


• Recording

La Génération Augmentée de Récupération (RAG) est le moyen idéal de créer des applications d'IA générative alimentées par vos propres données. Alors que les modèles de langage standard se limitent souvent à des réponses génériques, la RAG combine la puissance d'un modèle de langage avec vos propres données, de sorte que les réponses sont fiables et contextualisées.

Au cours de ce webinaire, nous partagerons nos propres expériences pratiques. À l'aide d'exemples concrets, nous vous montrerons ce qui fonctionne et où se trouvent les pièges, quels sont les points cruciaux à prendre en compte lors du développement d’une application RAG et comment mieux évaluer ce que vous pouvez attendre de cette technologie.

Que vous souhaitiez vous lancer avec la RAG ou simplement mieux comprendre comment cette technologie peut concourir à des applications d'IA utiles, ce webinaire vous apportera des informations claires et des enseignements directement applicables.

La session est bilingue français et en néerlandais, avec des slides en anglais.

Languages:	English
Author:	Katy Fokou & Bert Vanhalst
Category:	Presentation
Date:	2025/11
License:	Freeware
Download:	Download

OpenEvals is een open source tool voor het evalueren van de kwaliteit van LLM-gebaseerde toepassingen.

OpenEvals est un outil open source permettant d'évaluer la qualité des applications basées sur les LLM.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2025/09
License:	Open Source
Download:	Download

Cohere Rerank is een service voor het verbeteren van de relevantie van zoekresultaten.

Cohere Rerank est un service permettant d'améliorer la pertinence des résultats de recherche.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2024/09
License:	Commercial
Download:	Download

LangChain is een open source framework voor het bouwen van toepassingen op basis van taalmodellen (large language models - LLM’s). Het laat toe om op een eenvoudige manier de  verschillende componenten van dergelijke toepassingen te orchestreren op basis van chains.

LangChain est un framework open source pour la construction d'applications basées sur de grands modèles de langage (LLM). Il permet d'orchestrer facilement les différents composants de ces applications sur la base de chaînes.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2023/12
License:	Open Source
Download:	Download

Picovoice Rhino est un logiciel speech-to-intent qui permet aux utilisateurs d’interagir vocalement avec une application. Picovoice Rhino se distingue dans l’exécution de la reconnaissance d’intention, celle-ci étant réalisée en une seule étape de l’entrée audio à l’intention. Dans les approches plus traditionnelles, l’entrée audio doit d’abord être transposée en texte avant d’y appliquer la reconnaissance d’intention.

Picovoice Rhino is een speech-to-intent engine, die gebruikers toelaat om te interageren met een toepassing via spraak. Het voert daarbij intentherkenning uit in één stap, rechtstreeks van audio input naar intent. Dit in tegenstelling tot de klassieke aanpak waarbij de audio eerst omgezet wordt naar tekst, waarop dan in een tweede stap intentherkenning wordt uitgevoerd.

Languages:	Français
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2023/04
License:	Commercial
Download:	Download

Picovoice Rhino is een speech-to-intent engine, die gebruikers toelaat om te interageren met een toepassing via spraak. Het voert daarbij intentherkenning uit in één stap, rechtstreeks van audio input naar intent. Dit in tegenstelling tot de klassieke aanpak waarbij de audio eerst omgezet wordt naar tekst, waarop dan in een tweede stap intentherkenning wordt uitgevoerd.

Picovoice Rhino est un logiciel speech-to-intent qui permet aux utilisateurs d’interagir vocalement avec une application. Picovoice Rhino se distingue dans l’exécution de la reconnaissance d’intention, celle-ci étant réalisée en une seule étape de l’entrée audio à l’intention. Dans les approches plus traditionnelles, l’entrée audio doit d’abord être transposée en texte avant d’y appliquer la reconnaissance d’intention.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2023/04
License:	Commercial
Download:	Download

Speechly laat toe om spraak toe te voegen aan een toepassing, bijvoorbeeld voor het ingeven van gegevens of zoeken op basis van de stem. Daartoe biedt het een systeem voor spraakherkenning en natural language understanding (NLU): het herkennen van intents (wat wil de gebruiker?) en entiteiten (parameters zoals een datum of getal). Op vlak van talen zijn momenteel enkel Engels en Fins ondersteund. Enkele andere talen staan op de roadmap: Frans, Spaans, Duits en Japans. Nederlands zou rond Q2 2023 ondersteund worden.

Speechly vous permet d’ajouter de la parole à une application pour pouvoir interagir avec un utilisateur, par exemple lors de la saisie de données ou pour effectuer une recherche basée sur la voix.Pour cela, il propose un système de reconnaissance vocale et de compréhension du langage naturel (NLU) : reconnaissance d'intentions (que veut l'utilisateur ?) et d'entités (paramètres comme une date ou un nombre). En termes de langues, seuls l'anglais et le finnois sont actuellement pris en charge. Quelques autres langues sont déjà sur la feuille de route notamment le français, l’espagnol, l’allemand et le japonais. Quant au néerlandais, il serait pris en charge vers le deuxième trimestre 2023.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2022/11
License:	Commercial
Download:	Download

In deze Quick Review bespreken we ReadID. Het betreft een oplossing in de context van remote identity verification: het van op afstand controleren van de identiteit van een persoon. Dat houdt enerzijds een controle in van de geldigheid en authenticiteit van het identiteitsdocument dat de gebruiker presenteert, en anderzijds een controle dat de gebruiker die het document presenteert de rechtmatige houder ervan is. ReadID focust op het eerste luik van de controle, namelijk het betrouwbaar capteren van gegevens op het identiteitsdocument en het controleren van de authenticiteit en geldigheid van het document.

Dans ce Quick Review, nous abordons ReadID. Il s'agit d’une solution dans le cadre de la vérification d’identité à distance. Il s'agit d'une part de vérifier la validité et l'authenticité du document d'identité que présente l'utilisateur, et d'autre part de vérifier que l'utilisateur qui présente le document est son titulaire légitime. ReadID se concentre sur la première partie du contrôle, à savoir la saisie fiable des données sur le document d'identité et la vérification de l'authenticité et de la validité du document.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2021/11
License:	Commercial
Download:	Download

In deze Quick Review bespreken we de Microsoft Cognitive Services Speech containers. Het betreft Speech service API’s voor het omzetten van spraak naar tekst (speech-to-text) en tekst naar spraak (text-to-speech). Standaard wordt die functionaliteit aangeboden als een dienst in de Azure cloud. Microsoft biedt met deze containers de mogelijkheid om die diensten ook op andere locaties te draaien, zoals in het eigen datacenter.

Dans ce Quick Review, nous abordons les conteneurs Microsoft Cognitive Services Speech. Il s'agit des API du service Speech pour la conversion de la parole en texte (speech-to-text) et la synthèse vocale (text-to-speech). Par défaut, cette fonctionnalité est proposée en tant que service dans le cloud Azure. Avec ces conteneurs, Microsoft offre la possibilité d'exécuter ces services à d'autres endroits que son cloud, comme par exemple un centre de données propre.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2020/12
License:	Commercial
Keywords:	Artificial Intelligence, Cloud
Download:	Download

De Google Translate app is een handige tool en verdient aanbeveling voor korte vertalingen. De tool is heel flexibel op vlak van input-kanalen (tekst, spraak, camera, handschrift). In het bijzonder is de gespreksmodus een handige functie om een eenvoudige conversatie te voeren tussen gesprekspartners zonder gemeenschappelijke taal. Maar het is evenwel wat opletten met de kwaliteit van de vertalingen. De gebruiker moet er zich ook bewust van zijn dat de vertalingen niet lokaal uitgevoerd worden, maar op Google servers; de vertrouwelijkheid van de tekst is bijgevolg een aandachtspunt.

L'application Google Translate est un outil pratique et est recommandée pour les traductions courtes. L'outil est très flexible en termes de canaux d'entrée (texte, parole, caméra, écriture). En particulier, le mode conversation est une fonction utile pour mener une conversation simple entre des interlocuteurs sans langage commun. Mais la qualité des traductions doit être surveillée. L'utilisateur doit également savoir que les traductions ne sont pas effectuées localement, mais sur des serveurs Google. la confidentialité du texte est donc un point d'attention.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2019/07
License:	Freeware
Keywords:	Artificial Intelligence
Download:	Download

Futurae levert een authenticatie suite waarin verschillende authenticatiefactoren beschikbaar zijn. Ze maken gebruik van de smartphone van de gebruiker als bezitsfactor: de gebruiker bewijst het bezit van een specifiek toestel tijdens de authenticatie. In deze Quick Review nemen we één van de voorgestelde factoren onder de loep, namelijk “SoundProof Jingle”. Die is specifiek voorzien voor (zero-touch) authenticatie bij spraakinterfaces.

Futuare fournit une suite d’authentifications dans laquelle plusieurs facteurs d’authentification sont disponibles. Ils utilisent le smartphone de l’utilisateur comme facteur de possession c.-à-d. que l’utilisateur doit prouver qu’il est en possession d’un appareil en particulier pendant l’action d’authentification. Dans cette Quick Review nous passons en revue un des facteurs proposés par Futurae: SoundProof Jingle. Celui-ci est spécifiquement conçu pour une authentification type zero-touch dans le contexte des interfaces vocales.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2018/12
License:	Commercial
Keywords:	Security, Mobile
Download:	Download

Conversational Interfaces zijn flink in opmars. Vandaag zijn het vooral chatbots en spraakassistenten die in de kijker staan. Maar hoe werken deze interfaces? Waar kunnen ze toegepast worden? Wat is de rol van artificiële intelligentie? En wat moet u weten als u er zelf één wilt bouwen? De dienst Onderzoek van Smals ging zelf aan de slag en werkte twee experimenten uit met een chatbot en spraakassistent.

Conversational interfaces sturen systemen aan met spraak, zoals bij Amazon Alexa, of tekst, zoals bij chatbots. Eindgebruikers zien ingewikkelde formulieren en procedures zo vervangen door een intuïtieve ervaring. Bovendien kan de interactie met de gebruiker gepersonaliseerd worden: de interface kan context onthouden en herkennen, zoals de geschiedenis van eerder gestelde vragen of klantengegevens van de gebruiker. Artificiële Intelligentie en Machine Learning liggen dan ook aan de grondslag van een goed werkende conversational interface. Het is dankzij de fors toegenomen belangstelling in chatbots dat conversational AI in zijn geheel steeds meer aandacht krijgt.

De onderzoeksgroep van Smals nam conversational interfaces onder de loep en realiseerde twee succesvolle experimenten:

1. Met de chatbot voor student@work kan de gebruiker via chat (tekst) vragen stellen over studentenarbeid. De chatbot slaagt erin de vraag te begrijpen en geeft het antwoord op basis van een lijst van veelgestelde vragen.


2. Met de vereenvoudigde Dimona-aangifte via de spraakassistenten van Google (Assistant) en Amazon (Alexa) kan de gebruiker via spraak aangeven wanneer een werknemer bijvoorbeeld in dienst treedt.

In de presentatie worden volgende topics behandeld:

• Wat zijn conversationele interfaces en chatbots?


• Wat is de rol van artificiële intelligentie?


• Hoe wordt een chatbot gemaakt?


• Welke tools en platformen zijn er beschikbaar?


• Waar kan je conversationele interfaces en chatbots inzetten?


• Demo's en toelichting bij 2 concrete cases: chatbot Student@work en Dimona via spraakassistent


• Geleerde lessen op vlak van aanpak en organisatie

---

Les interfaces conversationnelles ont clairement le vent en poupe. Aujourd'hui, ce sont surtout les chatbots et les assistants vocaux qui sont en vue. Mais comment fonctionnent ces interfaces ? Où peuvent-elles être appliquées ? Quel est le rôle de l'intelligence artificielle ? Et que devez-vous savoir si vous souhaitez en développer une vous-même ? Le service Recherche de Smals s'est lancé dans l'aventure et a mené deux expériences avec un chatbot et un assistant vocal.

Les interfaces conversationnelles commandent des systèmes vocalement, comme avec Amazon Alexa, ou textuellement, comme avec les chatbots. Les formulaires et autres procédures complexes font ainsi place à une expérience intuitive pour l'utilisateur final. En outre, l'interaction avec l'utilisateur peut être personnalisée : l'interface peut mémoriser et reconnaître un contexte, comme l'historique des questions précédemment posées ou les données client de l'utilisateur. L'intelligence artificielle et le "machine learning" constituent ainsi la base d'une interface conversationnelle efficace. C'est grâce à la forte hausse de l'intérêt pour les chatbots que l'IA conversationnelle dans son ensemble bénéficie d'une attention croissante.

L'équipe de recherche de Smals s'est penchée sur les interfaces conversationnelles et a réalisé deux expériences concluantes :

1. Le chatbot pour student@work permet de poser des questions par messagerie instantanée (texte) à propos du travail des étudiants. Le chatbot parvient à comprendre la question et y répond sur la base d'une liste de questions fréquemment posées.


2. Avec la déclaration Dimona simplifiée via les assistants vocaux de Google (Assistant) et Amazon (Alexa), l'utilisateur peut vocalement indiquer quand un travailleur entrera en service, par exemple.

Les sujets suivants seront abordés dans la présentation:

• Que sont les interfaces conversationnelles et les chatbots ?


• Quel est le rôle de l'intelligence artificielle ?


• Comment créer un chatbot ?


• Quels outils et plateformes sont disponibles ?


• Où peut-on mettre en place des interfaces conversationnelles et des chatbots ?


• Des démos et une explication pour deux cas concrets : le chatbot de Student@work et l'assistant vocal de Dimona


• Leçons retenues sur le plan de l'approche et de l'organisation

Languages:	Nederlands
Author:	Joachim Ganseman & Bert Vanhalst
Category:	Presentation
Date:	2018/09
Platforms:	Windows
Keywords:	chatbot; AI; artificial intelligence
Download:	Download

De DIGIPASS SecureClick is een hardware authenticatietoken die een tweede factor toevoegt aan een statisch wachtwoord. Het volgt hiermee de U2F specificatie (Universal Second Factor) van de FIDO Alliance, waarvan Vasco lid is.

Le DIGIPASS SecureClick est un token hardware d'authentification qui ajoute un deuxième facteur à un mot de passe statique. Le token respecte la spécification U2F (Universal Second Factor) de l'Alliance FIDO, dont Vasco est membre.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2016/12
Platforms:	Windows, Mac OS X, iOS, Android
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

Nu de overheid meer en meer mobiele toepassingen wil aanbieden en het veelal om gevoelige (persoonsgebonden) gegevens gaat, stelt zich de vraag naar een adequate beveiliging. Sterke authenticatie voor e-governmenttoepassingen op pc's en laptops gebeurt vandaag hoofdzakelijk via de eID. Aangezien de eID slechts beperkt compatibel is met smartphones en tablets hebben we op mobiele toestellen nood aan een alternatief.

Enerzijds ligt in een mobiele context de nadruk op gebruiksvriendelijkheid: men wil vaak snel eenvoudige opzoekingen of transacties uitvoeren. Anderzijds mag de gegevensveiligheid niet in het gedrang komen omwille van die context. Daarom is er een aangepaste oplossing nodig die tegelijkertijd gebruiksvriendelijk is en voldoende veiligheid biedt.

Er zijn heel wat oplossingen gebaseerd op een externe factor: hardwaretokens die een eenmalig wachtwoord genereren (OTP – One Time Password), externe kaartlezers, etc. Het belangrijkste nadeel van die oplossingen is de slechtere gebruikerservaring in een mobiele context. Deze spanning tussen enerzijds de behoefte aan gegevensbescherming en anderzijds de behoefte aan gebruiksvriendelijkheid werkt blokkerend voor een aantal innovatieve projecten.

Tijdens deze infosessie wordt eerst en vooral de problematiek geschetst van sterke authenticatie op mobiele toestellen. Vervolgens wordt er een overzicht gepresenteerd van de huidige mogelijkheden voor mobiele authenticatie in de context van CSAM, de toegangspoort tot de online diensten van de overheid. Tot slot wordt er een concept gepresenteerd voor een gebruiksvriendelijke én sterke mobiele authenticatie. Het concept steunt op een binding tussen een persoon en een specifiek toestel via een eID-bootstrapprocedure: de gebruiker moet aangemeld zijn met zijn eID om een toestel te kunnen linken aan zijn eGov-profiel. Van dit concept zal een prototype gedemonstreerd worden. We staan ook kort stil bij marktevoluties zoals biometrie en de FIDO Alliance (Fast IDentity Online), een consortium gericht op standaarden voor eenvoudige sterke authenticatie.

---

Maintenant que l'État entend proposer de plus en plus d'applications mobiles et qu'il s'agit souvent de données sensibles (à caractère personnel), une sécurisation adéquate s'impose. L'authentification forte pour les applications e-gouvernementales sur PC et ordinateur portable s'effectue aujourd'hui essentiellement via l'eID. Vu que l'eID n'est compatible que de façon limitée avec les smartphones et les tablettes, il convient de trouver une alternative sur les appareils mobiles.

D'une part, dans un contexte mobile, l'accent repose sur la convivialité : bien souvent, on souhaite effectuer rapidement des recherches ou des transactions simples. D'autre part, la sécurité des données ne peut pas être compromise en raison de ce contexte. C'est pourquoi il s'agit de trouver une solution adaptée qui procure à la fois convivialité et sécurité suffisante.

De nombreuses applications sont basées sur un facteur externe, qu'il s'agisse de tokens hardware générant un mot de passe unique (OTP - One Time Password), de lecteurs de carte externes, etc. Ces solutions ont comme principal inconvénient de nuire à l'expérience utilisateur dans un contexte mobile. Ainsi, cette tension entre le besoin de protection des données et le besoin de convivialité constitue un frein à divers projets novateurs.

Lors de cette séance d’information, vous découvrirez premièrement la problématique de l'authentification forte sur les appareils mobiles. Ensuite sera dressé un aperçu des possibilités d'authentification mobile actuelles dans le contexte de CSAM, le port d'accès aux services en ligne de l'État. Enfin, un concept permettant une authentification à la fois conviviale et forte sera présenté. Ce concept repose sur une connexion entre un individu et un appareil spécifique via une procédure "eID bootstrap" : l'utilisateur doit être identifié avec son eID pour pouvoir associer un appareil à son profil eGov. Le concept sera démontré à l'aide d'un prototype. Nous examinerons aussi brièvement les évolutions du marché comme la biométrie et la FIDO Alliance (Fast IDentity Online), un consortium axé sur les standards de l'authentification à la fois forte et simple.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Presentation
Date:	2015/03
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

De Sipiro M laat toe om vanop een iPad of iPhone aan te melden in webtoepassingen die beveiligd zijn met eID. Een dergelijke oplossing op basis van een externe mobiele kaartlezer en specifieke browser-app lijkt vooral nuttig in een bedrijfscontext voor medewerkers die frequent willen aanmelden in eID-toepassingen op een mobiel toestel.

Le Sipiro M permet de se connecter à partir d'un iPad ou iPhone à des applications web qui sont protégées par l'eID. Cette solution basée sur un lecteur de carte externe et un navigateur spécifique semble particulièrement utile dans un contexte d'entreprise pour les employés qui veulent se connecter fréquemment à des applications mobiles nécessitant l'eID.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2015/03
Platforms:	iOS
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

Une solution de Mobile Device Management (MDM) nous permet d’imposer des règles de sécurité sur les smartphones et tablettes ainsi que d’offrir un accès sécurisé aux données d’entreprise comme la messagerie électronique, le calendrier et le répertoire des contacts.
Une solution MDM peut être mise en place non seulement pour les appareils qui sont la propriété de l’organisation, mais aussi pour les appareils privés des collaborateurs dans un contexte BYOD (Bring Your Own Device).
Dans le présent Techno, nous traiterons tout d’abord de l'architecture technique propre à une solution MDM. Nous expliquerons ensuite les fonctionnalités que nous pouvons en espérer, ainsi que la procédure à suivre pour enregistrer un nouvel utilisateur et un nouvel appareil dans un système MDM. Enfin, nous présenterons la solution que Smals offre dans ce contexte.

Languages:	Français
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Techno
Date:	2014/04
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

Een Mobile Device Management (MDM) oplossing laat toe om veiligheidsregels af te dwingen op smartphones en tablets en om een beveiligde toegang te bieden tot bedrijfsgegevens zoals email, kalender en contacten.
Een MDM-oplossing kan niet alleen ingezet worden voor toestellen die eigendom zijn van de organisatie, maar ook voor privé-toestellen van medewerkers in een BYOD-context (Bring Your Own Device).
In deze techno bespreken we allereerst de technische architectuur van een MDM-oplossing, gevolgd door een toelichting van de functionaliteiten die we ervan kunnen verwachten. Daarna lichten we de procedure toe om een nieuwe gebruiker en nieuw toestel te registreren in een MDM-systeem. Tenslotte vermelden we de oplossing die Smals biedt in dit kader.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Techno
Date:	2014/04
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

Dit is de infosessie van december 2013 over aPaaS - Application Platform as a Service, door Koen Vanderkimpen en Bert Vanhalst. In annexen zijn de bijhorende demos te vinden.

Annexes:	Annexe: Demo: Wordpress quickstart op OpenShift Annexe: Demo: Zoho Creator Annexe: Demo: Tomcat op OpenShift online Annexe: Demo: OpenShift ontwikkeling via Eclipse en Jenkins Research Note: Application Platform as a service
Languages:	Nederlands
Author:	Koen Vanderkimpen, Bert Vanhalst
Category:	Presentation
Date:	2014/03
Keywords:	PaaS, aPaaS, Cloud Computing
Download:	Download

YubiKey NEO is een authenticatie-token die toelaat om éénmalige wachtwoorden (OTP’s - One Time Passwords) te genereren. Een OTP kan dan automatisch getransfereerd worden via zowel een USB- als NFC-interface (Near Field Communication). Voor een (mobiele) eindgebruiker is het heel gebruiksvriendelijk aangezien de OTP niet manueel moet overgetypt worden.

YubiKey NEO est un token d'authentification qui permet de générer des mots de passe à usage unique (OTP - One Time Passwords). Un OTP peut ensuite être transféré automatiquement via une interface USB ou NFC (Near Field Communication). Cette méthode est bien plus conviviale pour l'utilisateur (nomade) final puisque l'OTP ne doit pas être retapé manuellement.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2013/06
Download:	Download

In de loop van dit jaar konden we vaststellen dat persoonlijke toestellen steeds vaker opduiken in een professionele omgeving. Zowel draagbare computers, tablets als smartphones worden door werknemers meer en meer gebruikt voor professionele doeleinden. Die tendens noemen we Bring Your Own Device (BYOD). Hoewel gebruikers soms productiever kunnen zijn als zij hun favoriete tools gebruiken, maakt de BYOD-tendens het informaticapark zeer heterogeen. Bovendien raken professionele gegevens verspreid over talrijke dragers waarvan sommige niet beheerd worden door de organisatie zelf.
Het is vrij moeilijk om mensen te beletten hun favoriete toestel mee te brengen naar het werk. Om de controle over hun gegevens niet kwijt te raken, zullen organisaties een strategie moeten uitwerken die zorgt voor een evenwicht tussen de veiligheid van de gegevens en de bewegingsvrijheid van de gebruikers. Tijdens de presentatie zullen verschillende benaderingen voorgesteld worden. De technische oplossingen om elk van die benaderingen in de praktijk te brengen, zullen geïllustreerd worden aan de hand van demonstraties.

De snelle verspreiding van de mobiele toestellen is niet alleen het resultaat van de BYOD-tendens: organisaties bieden hun werknemers steeds vaker zelf smartphones en tablets aan. De diverse voorgestelde strategieën zullen hiermee rekening houden. Verder zal ook uitgelegd worden hoe u de veiligheidsrisico's kunt minimaliseren, zowel op persoonlijke als professionele mobiele toestellen. Voor die laatste zullen de mogelijkheden qua sterke authenticatie en VPN-toegang besproken worden.
De presentatie wil het publiek inzicht verschaffen in de redenen waarom de BYOD-tendens opgang maakt en in de verschillende mogelijke aanpakken om die tendens zo goed mogelijk te beheren. Het publiek zal ook een goed overzicht krijgen van de bestaande oplossingen om bedrijfsgegevens te beheren, ongeacht of zij op een persoonlijk toestel staan of op een toestel dat door de organisatie ter beschikking wordt gesteld.

Au cours de cette année, on a pu constater l’apparition progressive d’appareils personnels en milieu professionnel. Qu’il s’agisse d’ordinateurs portables, de tablettes ou de smartphones, ces équipements sont de plus en plus utilisés par les employés à des fins professionnelles. C’est ce que l’on appelle la tendance Bring Your Own Device (BYOD). Si les utilisateurs peuvent parfois être plus productifs en utilisant leurs outils préférés, la tendance BYOD rend le parc informatique très hétérogène et les données professionnelles se retrouvent réparties entre de multiples supports dont certains ne sont pas gérés par l’entreprise elle-même.
Il est assez difficile d’empêcher les gens de venir sur leur lieu de travail avec leur appareil favori. Afin d’éviter de perdre le contrôle de leurs données, les entreprises vont devoir mettre en place une stratégie qui présentera un équilibre entre la sécurité des données et la liberté d’action des utilisateurs. Lors de la présentation, plusieurs approches seront présentées et pour chacune d’entre elles, les solutions techniques permettant de les mettre en pratique seront illustrées au moyen de démonstrations.

La prolifération des appareils mobiles n’est pas uniquement la résultante de la tendance BYOD : les entreprises fournissent de plus en plus elles-mêmes des smartphones et tablettes à leurs employés. Les diverses stratégies proposées tiendront compte de cela et expliqueront comment réduire à un minimum les risques de sécurité à la fois sur les appareils mobiles personnels et professionnels. Pour ces derniers, les possibilités d’authentification forte et d’accès à des VPN seront discutées.

L’objectif de la présentation est de fournir au public une bonne compréhension des raisons de la progression de la tendance BYOD et des diverses approches possibles pour gérer cette tendance au mieux. Le public aura également un bon aperçu des solutions existantes pour gérer les données d’entreprises, qu’elles soient présentes sur un appareil personnel ou sur un appareil fourni par l’entreprise.

Languages:	Français, Nederlands
Author:	Grégory Ogonowski, Bert Vanhalst
Category:	Presentation
Date:	2012/12
Keywords:	Mobile, Productivity, Security
Download:	Download

Divide is een interessante oplossing voor de problematiek waarbij werknemers hun eigen toestel willen gebruiken op de werkvloer. Divide maakt een strikt onderscheid tussen tussen privé-gebruik en bedrijfstoepassingen en biedt daarmee maximaal respect voor de privacy van de gebruikers, terwijl de organisatie de volledige controle heeft over de bedrijfstoepassingen. De oplossing is echter nog niet matuur genoeg, maar absoluut interessant om te volgen.

Divide est une solution intéressante pour la problématique relative aux travailleurs qui souhaitent utiliser leur appareil personnel sur le lieu de travail. Divide opère une nette distinction entre usage privé et applications d’entreprise, permettant ainsi de garantir le respect maximal de la vie privée des utilisateurs, tandis que l’organisation détient le contrôle absolu des applications d’entreprise. Si la solution n’est pas encore assez mature, elle mérite clairement d’être suivie.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2012/11
Platforms:	iOS, Android
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

MobileIron is een prima oplossing voor Mobile Device Management (MDM) die de belangrijkste mobiele platformen ondersteunt en wordt gebruikt door Smals voor het beheer van haar mobiele toestellen.

MobileIron est une excellente solution de Mobile Device Management (MDM) qui supporte les principales plateformes mobiles et que Smals utilise pour gérer ses appareils mobiles.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2012/07
Platforms:	Linux
License:	Commercial
Keywords:	Mobile, Security
Download:	Download

Lookout biedt een aantal interessante security features voor mobiele toestellen, en dit op volgende vlakken: beveiliging tegen virussen, malware en spyware, back-up van de data, hulp bij verlies/diefstal van het device.

Lookout offre plusieurs éléments de sécurité intéressants pour les appareils mobiles, et ce sur les plans suivants : protection contre les virus, malware et spyware, back-up des données, aide en cas de perte/vol de l’appareil.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2011/09
Platforms:	Android, Windows Mobile, Blackberry
License:	Commercial
Keywords:	Security, Mobile
Download:	Download

De wereld van mobiele communicatie is de afgelopen jaren explosief gegroeid. Niet alleen zijn de mobiele toestellen sterk geëvolueerd, het ganse mobiele ecosysteem heeft een metamorfose ondergaan.

De technologische mogelijkheden en inherente voordelen van mobiele toestellen scheppen hoge verwachtingen. Enerzijds zullen medewerkers meer eisen stellen inzake mobiel werken, zoals het raadplegen van email en kalender maar ook toegang tot informatie en toepassingen op het interne netwerk. Anderzijds zullen de verwachtingen van het grote publiek (burgers en ondernemingen) ten opzichte van overheden op dat vlak toenemen.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Presentation
Date:	2011/02
Keywords:	Mobile, Software Engineering, Wireless
Download:	Download

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Quick Review
Date:	2011/01
Platforms:	Windows
License:	Commercial
Keywords:	Enterprise Application Integration, Portal, Productivity, Single Sign-On
Download:	Download

Doorgaans gebruiken medewerkers binnen een instelling een groot aantal verschillende toepassingen om hun taken uit te voeren. Deze toepassingen zijn gebaseerd op verschillende technologieën en hebben telkens een andere look & feel en een ander gedrag. Zo moet de gebruiker zich bijvoorbeeld ten opzichte van elke toepassing apart authenticeren. Bovendien is er weinig tot geen integratie tussen de toepassingen en moeten gegevens bijgevolg manueel overgetikt of gekopieerd worden. Ook is het geheel van toepassingen niet afgestemd op de specifieke rol van de gebruiker.

Voor velen zal deze situatie heel herkenbaar zijn. Een portaal kan een oplossing bieden voor deze ongemakken.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	Research Note
Date:	2010/05
Keywords:	Portal
Download:	Download

In de context van deze review gaan we na in welke mate Liferay Portal vlot kan ingezet worden als enterprise portal. Het scenario voor de testen is het uitbouwen van een intranet-omgeving, waarbij de volgende aspecten van naderbij bekeken worden: administratie, personalisatie, content management, collaboratie, zoekfunctionaliteit, beveiliging, workflow, de mogelijkheden voor het integreren van externe toepassingen en het ontwikkelen van eigen portlets.

Op basis van de uitgevoerde testen kunnen we stellen dat Liferay een goede oplossing kan zijn voor community-gebaseerde portals waarbij de focus ligt op samenwerken.

Languages:	Nederlands
Author:	Bert Vanhalst
Category:	OSS Review
Date:	2009/12
Platforms:	Windows, Linux, Mac OS X
Keywords:	Portal
Download:	Download